Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε ως ορόσημο το τέλος Μαρτίου, παραπέμποντας και στην πρόσκληση που έλαβε από τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για συμμετοχή στο Ενεργειακό Φόρουμ του Καΐρου (30 Μαρτίου και 1η Απριλίου). Όπως ανέφερε, ζήτησε επίσης από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να είναι παρούσα στο ίδιο φόρουμ, με την κυπριακή πλευρά να επιδιώκει σαφές ευρωπαϊκό «αποτύπωμα» σε μια διαδρομή που παρουσιάζεται ως η πρώτη εμπορική ανάπτυξη κοιτάσματος από την κυπριακή ΑΟΖ.
Ο στόχος του Μαρτίου
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι πρόκειται για την πρώτη ανάπτυξη κοιτάσματος από τα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ και τη συνέδεσε ευθέως με την οικονομία και τα δημόσια έσοδα, αλλά και με τη γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ.
Η επιλογή της αιγυπτιακής οδού δεν είναι καινούργια ως ιδέα, πλέον όμως αποκτά συγκεκριμένο πλαίσιο, μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν Κύπρος, Αίγυπτος και οι εταίροι του τεμαχίου 6 (ιταλογαλλική κοινοπραξία ΕΝΙ – TotalEnergies) για εξαγωγή του αερίου του «Κρόνος» μέσω υφιστάμενων αιγυπτιακών υποδομών. Βάσει αυτού του πλαισίου, το αέριο προβλέπεται να διοχετεύεται για επεξεργασία σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις ανοικτά της Αιγύπτου (Zohr) και στη συνέχεια να υγροποιείται στο τερματικό LNG της Damietta, ώστε να διοχετεύεται σε ευρωπαϊκές αγορές.
ΕΝΙ: «Τεράστια δέσμευση» και επενδύσεις $1,2 δισ.
Από την πλευρά του, ο Γκουίντο Μπρούσκο έκανε λόγο για παραγωγικές συζητήσεις με τον Κύπριο Υπουργό Ενέργειας Μιχάλη Δαμιανού, και επανέλαβε τη δέσμευση της ΕΝΙ στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα η κοινοπραξία έχει επενδύσει 1,2 δισ. δολάρια. Παράλληλα, ανέδειξε ότι η συμφωνία Κύπρου – Αιγύπτου – ΕΝΙ – TotalEnergies «ανοίγει τον δρόμο» για την ολοκλήρωση του έργου, δηλαδή για να περάσει το σχέδιο από τις υπογραφές στις τεχνικές και εμπορικές αποφάσεις.
Ο «Κρόνος» ενδιαφέρει την ΕΕ
Το κοίτασμα «Κρόνος-1» ανακοινώθηκε ως σημαντική ανακάλυψη το καλοκαίρι του 2022 στο τεμάχιο 6, σε απόσταση περίπου 160 χιλιομέτρων από τις κυπριακές ακτές, με προκαταρκτικές εκτιμήσεις που τότε υπολόγιζαν την ποσότητα γύρω στα 2,5 tcf φυσικού αερίου (περί τα 70 δισ. κυβικά μέτρα).
Το τεμάχιο 6 έχει επιπλέον «ιστορία» σε ανακαλύψεις, καθώς στην ίδια άδεια έχουν αναφερθεί και άλλες ενδείξεις και ευρήματα τα προηγούμενα χρόνια, κάτι που ενισχύει τη λογική μιας πιο συγκεντρωμένης ανάπτυξης με οικονομίες κλίμακας.
Για τις Βρυξέλλες, η σημασία είναι προφανής: κάθε νέα, αξιόπιστη πηγή αερίου που μπορεί να φτάσει σε LNG (υγροποιημένη μορφή) σε ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς λειτουργεί ως πρόσθετο «μαξιλάρι» στην προσπάθεια απεξάρτησης από τη ρωσική ενεργειακή επιρροή και σταθεροποίησης των ροών. Και η Αίγυπτος, με υποδομές LNG ήδη σε λειτουργία, παίζει τον ρόλο του πρακτικού «διαδρόμου», σε μια περίοδο που η ΕΕ επενδύει συνολικά στη στρατηγική της σχέση με το Κάιρο.
Το πολιτικό μήνυμα της Λευκωσίας είναι ότι το έργο πρέπει να «κλειδώσει» τεχνικά και οργανωτικά μέχρι το τέλος Μαρτίου, ώστε η μετάβαση Χριστοδουλίδη και Φον ντερ Λάιεν στο Κάιρο να μην είναι απλώς μια ακόμη διεθνής εμφάνιση, αλλά η στιγμή που θα επιβεβαιωθεί ότι η Κύπρος περνά από τις γεωτρήσεις στην πραγματική εμπορική αξιοποίηση.
Στην πράξη, το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το κατά πόσο οι εταίροι θα «τρέξουν» τον σχεδιασμό ανάπτυξης και παραγωγής που ακολουθεί τη συμφωνία του Φεβρουαρίου 2025, σε στενή συνεργασία με τις κυπριακές αρχές, όπως έχουν ήδη προαναγγείλει.
