Η Υπουργός ανέδειξε την αυξανόμενη πρόκληση, που δημιουργεί η διασπορά ψευδών ειδήσεων στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μονοδιάστατα.
Όπως τόνισε, απαιτείται ένας συνδυασμός τεχνολογικών παρεμβάσεων και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών που θα ενισχύουν την ικανότητα των πολιτών –και ιδιαίτερα των νέων– να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν την πληροφορία.
Σύμφωνα με την ίδια, η ταχύτητα διάδοσης της πληροφορίας μέσω των ψηφιακών πλατφορμών, σε συνδυασμό με τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων, έχει επιταχύνει τη διακίνηση ειδήσεων σε πρωτοφανή βαθμό. Ωστόσο, η επιτάχυνση αυτή συχνά συνοδεύεται από έλλειψη ελέγχου της ακρίβειας και της αξιοπιστίας των πληροφοριών.
Για τον λόγο αυτό, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Πολιτεία εξετάζει μέτρα, που σχετίζονται με τη ρύθμιση της χρήσης των ψηφιακών πλατφορμών, όπως η θέσπιση ηλικιακών ορίων και η ενίσχυση μηχανισμών εποπτείας, παράλληλα με την καλλιέργεια υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς.
Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο της εκπαίδευσης ως βασικού πυλώνα για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Η Υπουργός σημείωσε, ότι το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί στους μαθητές δεξιότητες κριτικής σκέψης και αξιολόγησης της πληροφορίας, προκειμένου να μπορούν να διακρίνουν την αξιόπιστη δημοσιογραφία από τη διαστρέβλωση ή τη χειραγώγηση της ενημέρωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», το οποίο χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και υλοποιείται σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Το πρόγραμμα εισάγει τη συστηματική συζήτηση για την αξιολόγηση της πληροφορίας μέσα στο σχολικό περιβάλλον, δίνοντας στους μαθητές εργαλεία για να αναγνωρίζουν αξιόπιστες πηγές, να συγκρίνουν διαφορετικές οπτικές και να κατανοούν πώς παράγεται και διαδίδεται μια είδηση. Παράλληλα, οι μαθητές ενθαρρύνονται να δημιουργούν οι ίδιοι περιεχόμενο, όπως άρθρα ή ειδήσεις, αποκτώντας πρακτική εμπειρία στη διαδικασία της ενημέρωσης.
Αναφορικά με τις δυνατότητες ενίσχυσης της κριτικής σκέψης των μαθητών, η Σοφία Ζαχαράκη ανέδειξε τις πρωτοβουλίες, που έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια για την προώθηση της φιλαναγνωσίας και την επανασύνδεση των νέων με το βιβλίο.
Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται δράσεις, που ενθαρρύνουν την ανάγνωση λογοτεχνικών έργων, ενώ η εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στα σχολεία στοχεύει στην ενίσχυση της πολυφωνίας πηγών και προσεγγίσεων στη μαθησιακή διαδικασία. Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με την Υπουργό, βοηθά τους μαθητές να εξοικειωθούν με διαφορετικές ερμηνείες και να αναπτύξουν πιο σύνθετη και τεκμηριωμένη σκέψη.
Παράλληλα, σε πολλά σχολεία υλοποιούνται δράσεις ενεργού πολίτη, μέσα από τις οποίες οι μαθητές συμμετέχουν σε συζητήσεις και πρωτοβουλίες, που σχετίζονται με ζητήματα της κοινωνίας και της δημοκρατίας. Οι δράσεις αυτές ενισχύουν την κατανόηση του δημόσιου διαλόγου και συμβάλλουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που υπερβαίνουν τα στενά όρια της σχολικής ύλης.
Επιπλέον, η Υπουργός υπογράμμισε ότι βασική προτεραιότητα της εκπαιδευτικής πολιτικής είναι η ενδυνάμωση των μαθητών ώστε να μπορούν να διατυπώνουν τεκμηριωμένες απόψεις, να επιχειρηματολογούν και να συμμετέχουν ενεργά στον δημόσιο διάλογο. Όπως σημείωσε, μέσα από προγράμματα, που καλλιεργούν δεξιότητες ζωής και ενεργό πολιτειότητα, το σχολείο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενημερωμένων και υπεύθυνων πολιτών.
