Η πολιτική δεν αποκαλύπτεται μόνο μέσα από προγράμματα και εξαγγελίες. Συχνά αποκαλύπτεται μέσα από τα σύμβολα που επιλέγει. Και το όνομα που επέλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για το νέο του πολιτικό εγχείρημα ίσως λέει περισσότερα από ολόκληρη την παρουσίασή του.
Το «ΕΛΑΣ» δεν είναι μια ουδέτερη πολιτική ονομασία. Δεν είναι ένας τεχνοκρατικός τίτλος που κοιτά προς το μέλλον. Είναι ένας ιστορικός συμβολισμός βαριά φορτισμένος, άρρηκτα συνδεδεμένος με τις πιο δραματικές και διχαστικές δεκαετίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό μήνυμα της επιλογής Τσίπρα.
Ένας πολιτικός που υποτίθεται ότι επιστρέφει για να εκφράσει τη «νέα προοδευτική παράταξη» της Ελλάδας του 2026, επιλέγει τελικά να δανειστεί ταυτότητα από το παρελθόν. Όχι από το μέλλον. Όχι από την καινοτομία, την παραγωγή, την τεχνολογία ή τη θεσμική ανασυγκρότηση. Αλλά από ένα ιστορικό σύμβολο που ενεργοποιεί μνήμες εμφυλιοπολεμικής πόλωσης και ιδεολογικών χαρακωμάτων.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι πολιτικό σύμπτωμα.
Διότι οι πολιτικές δυνάμεις που έχουν πραγματικά νέο αφήγημα συνήθως δημιουργούν νέο πολιτικό λεξιλόγιο. Δεν επιστρέφουν σε ιστορικά τοτέμ για να αντλήσουν συναισθηματική νομιμοποίηση. Όταν ένα κόμμα ξεκινά περισσότερο από τη νοσταλγία παρά από μια πειστική πρόταση για το αύριο, αποκαλύπτει ήδη το στρατηγικό του αδιέξοδο.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως φορέας επανεκκίνησης. Όμως η ίδια η επιλογή του ονόματος δείχνει το αντίθετο: μια πολιτική επιστροφή βαθιά εγκλωβισμένη στο ψυχολογικό και ιδεολογικό σύμπαν της κρίσης και της μεταπολιτευτικής αριστεράς.
Και εδώ αναδεικνύεται η μεγάλη αντίφαση.
Η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η Ελλάδα του 2012. Δεν είναι η χώρα των πλατειών, της αντιμνημονιακής οργής και της εύκολης καταγγελίας. Είναι μια χώρα που αντιμετωπίζει ζητήματα παραγωγικότητας, δημογραφικής κατάρρευσης, γεωπολιτικής πίεσης, τεχνολογικού ανταγωνισμού και διεθνούς επανατοποθέτησης. Μια χώρα που χρειάζεται σοβαρότητα, επενδύσεις, θεσμική αξιοπιστία και στρατηγικό βάθος.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή του «ΕΛΑΣ» μοιάζει σχεδόν αναχρονιστική. Σαν μια πολιτική απόπειρα να ξαναζωντανέψει συγκινήσεις μιας άλλης εποχής επειδή αδυνατεί να εμπνεύσει για τη νέα.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο ίδιος ο Τσίπρας φαίνεται να μην έχει κατανοήσει το ιστορικό βάρος της δικής του πολιτικής διαδρομής. Διότι η δυσπιστία απέναντί του δεν προέρχεται από κάποια «δεξιά προπαγάνδα», όπως συχνά ισχυρίζεται ο χώρος του. Προέρχεται από το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θυμάται ακόμα το 2015: το δημοψήφισμα, τα capital controls, τη θεσμική τοξικότητα, τη διχαστική ρητορική και την καταστροφική αυταπάτη ότι η χώρα μπορούσε να συγκρουστεί με την πραγματικότητα χωρίς κόστος.
Και γι’ αυτό το νέο κόμμα μοιάζει λιγότερο με νέα αρχή και περισσότερο με πολιτικό rebranding χωρίς ουσιαστικό απολογισμό.
Ο Τσίπρας εξακολουθεί να είναι αναμφίβολα ένας ικανός πολιτικός με ένστικτο επικοινωνίας. Ξέρει να διαβάζει τη δυσαρέσκεια και να χτίζει αφηγήματα γύρω από αυτήν. Όμως η ιστορία έχει ήδη δείξει ότι άλλο πράγμα είναι η διαχείριση της αγανάκτησης και άλλο η παραγωγή σταθερής διακυβέρνησης.
Και τελικά αυτό είναι το βαθύτερο πρόβλημα του νέου εγχειρήματος.
Το «ΕΛΑΣ» δεν μοιάζει με κόμμα που γεννήθηκε από τις ανάγκες της Ελλάδας του αύριο. Μοιάζει με κόμμα που γεννήθηκε από τη νοσταλγία μιας πολιτικής εποχής που έχει ήδη τελειώσει.
Η μεταπολίτευση πέτυχε όταν προσπάθησε να κλείσει ιστορικές πληγές και να απεγκλωβίσει τη χώρα από τη λογική των «στρατοπέδων». Η Ελλάδα προχώρησε όταν άφησε πίσω της τα φαντάσματα του εμφυλίου και κοίταξε προς την ευρωπαϊκή της προοπτική.
Η επιστροφή σε τέτοιους συμβολισμούς — από οποιαδήποτε πλευρά — δεν αποτελεί ένδειξη ανανέωσης. Αποτελεί ένδειξη πολιτικής κόπωσης.
Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό νόημα πίσω από το όνομα που επέλεξε ο Αλέξης Τσίπρας: όχι η αρχή μιας νέας εποχής, αλλά η αδυναμία να αποδεχθεί ότι η προηγούμενη έχει ήδη λήξει.
